U organizaciji Srpske pravoslavne crkvene opštine Topaljsko-hercegnovske, a u okviru 13. Trga od ćirilice, povodom pet godina od upokojenja mitropolita Amfilohija, održana je promocija njegovih izabranih djela. O njegovom stvaralaštvu govorili su profesor Dušan Krcunović, Stefan Sinanović i episkop buenosajreski i južno-centralnoamerički Kirilo, koji je podsjetio da se mitropolit oštro protivio individualizmu, naglašavajući da se ličnost ostvaruje isključivo kroz zajednicu ljubavi, pokajanje i evharistiju.
“Crkva je pokajna škola sam žrtvene ljubavi u kojoj se ljudi i ljudske interesne, egoističke zajednice pretvaraju u živi saborni organizam živoga Boga. I to je, ja mislim, suštinska novina njegovog načina bogoslovstvovanja. On nije stvarao neki novi dogmatski sistem, nego je sveukupno pravoslavno predanje ponovo učinio životnim, ličnim i evharistijskim. Kod Amfilohija nema oštre granice između dogmatike, antropologije, bibl istike, patrologije, liturgike, filozofije i pedagogije. Sve se vraća jednom središtu – Hristu. Savremeni prikaz njegovog bogoslovskog metoda upravo naglašava taj integralni pristup, sintezu. Mitropolit Amfilohije nije bio bogoslov koji je htio da stvori novu teoriju pored svetih otaca“, rekao je episkop Kirilo.
Obnova duhovnog života, na kojoj je radio mitropolit Amfilohije, odvijala se paralelno sa jačanjem uloge vjere u svim sferama društva, od kulture do politike, po uzoru na Svetog Savu, smatra profesor Dušan Krcunović.
“Podvig mitropolita Amfilohija na planu obnavljanja duhovnog života u društvu koje je bilo, kao što znamo, duhovno zapušteno pod višedecenijskom vladavinom totalitarnog sistema militantnog ateizma, odvijao se paralelno sa upravo jačanjem uloge vjere u javnom životu, kulturi, prosvjeti, zakonodavstvu, pa i u politici, možemo reći. Već je primijećeno na nekim tribinama da se u takvom dvostrukom angažmanu mitropolita Amfilohija prepoznaje uzor u Svetom Savi, koji je takođe bio čovjek od akcije i čovjek od kontemplacije, što bi se reklo“, kazao je Krcunović.
On je podsjetio da izabrana djela mitropolita Amfilohija obuhvataju 1.286 bibliografskih jedinica.
“Njegova izabrana djela počinju upravo ovim briljantnim doktoratom koji je pomenuo otac Aleksandar – ‘Tajna Svete Trojice po Svetom Grigoriju Palami’. Objavljena je 1973. godine na grčkom u Atini“, naveo je Krcunović.
Mitropolitov književni rad, kako je istakao Stefan Sinanović, često je bio nepravedno zanemaren ili osporavan od ideoloških protivnika, iako je bio utemeljen u narodnoj tradiciji i duhovnom nasljeđu Svetog Nikolaja Velimirovića i Justina Popovića.
“On je, pored tolikih drugih poetičkih svojih osobenosti, bio čovjek naročitog sentimenta i lirizma, zahvaljujući kojem je u drugima prepoznavao najdublja i najskrivenija treperenja duše, i taj se hrišćanski karakter pokazivao ne samo u njegovim osvrtima ili u njegovom djelu, nego i na nekim graničnim životnim pozicijama“, rekao je Sinanović.
On je podsjetio i na Amfilohijev govor na sahrani Danila Kiša, ističući da je njime pokazao ne samo naročit senzibilitet za razumijevanje književnosti, već i za razumijevanje “specifičnog srca jednog, ako mi dozvolite malo patetike, namučenog čovjeka, naročito tragične i naročito tužne biografije“.
Predstavljanje izabranih djela mitropolita Amfilohija nije samo kulturni događaj, već i poziv na intelektualno i duhovno promišljanje. Njegova pisana zaostavština predstavlja značajan izvor za razumijevanje ličnosti koja je obilježila noviju istoriju Crkve i naroda.