Predsjednik Opštine Herceg Novi Stevan Katić ocijenio je da lokalne samouprave u Crnoj Gori moraju biti aktivnije uključene u izradu zakona koji direktno utiču na njihov rad, te da Zajednica opština Crne Gore treba da dobije znatno značajniju ulogu u državnim procesima odlučivanja.
Nakon sastanka predstavnika lokalnih uprava sa izvjestiocem Evropskog parlamenta za Crnu Goru Marjanom Šarecom, održanog u Podgorici, Katić je za RTHN istakao da je među glavnim temama bio položaj opština u odnosu na centralne institucije.
„Zakoni koji uređuju lokalnu samoupravu ne mogu se donositi bez ozbiljnog učešća opština. Zajednica opština mora imati mnogo veći uticaj u procesu pripreme i usvajanja zakonskih rješenja“, rekao je Katić.
On je podsjetio da je Zajednica opština već dostavila niz primjedbi i amandmana na Predlog zakona o lokalnoj samoupravi, koji se nalazi u skupštinskoj proceduri. Kako je naveo, riječ je o propisu koji će u velikoj mjeri odrediti budući način funkcionisanja lokalnih uprava.
Promjene u nadležnostima i statusu opština
Prema riječima Katića, novi zakon predviđa izmjene u nadležnostima predsjednika opština i lokalnih skupština, ali i mogućnost da pojedine opštine dobiju status grada.
- Veća uključenost opština u izradu zakona koji uređuju lokalnu samoupravu.
- Razmatranje amandmana Zajednice opština na Predlog zakona o lokalnoj samoupravi.
- Moguće promjene statusa pojedinih opština i redefinisanje nadležnosti lokalnih organa.
Pored tog zakona, na sastanku su otvorena i pitanja koja se odnose na Zakona o javnim nabavkama i Zakona o privrednim društvima, za koje lokalne uprave smatraju da u pojedinim segmentima otežavaju efikasno funkcionisanje opština.
Morsko dobro i decentralizacija u fokusu
Poseban dio razgovora bio je posvećen inicijativi primorskih opština za decentralizaciju upravljanja Morskim dobrom. Katić je podsjetio da je inicijativa već upućena Skupštini Crne Gore, ali da se o njoj još nije raspravljalo.
„Očekujemo da novi zakon o morskom dobru prepozna potrebu da opštine imaju veći uticaj u upravljanju ovim resursom, jer se posljedice odluka donesenih na državnom nivou najviše osjećaju upravo na lokalnom nivou“, kazao je on.
Na sastanku je bilo riječi i o upravljanju nacionalnim parkovima i pojedinim državnim preduzećima, posebno u kontekstu ravnomjernijeg odnosa između centralne vlasti i lokalnih zajednica.
Pomaci u prostornom planiranju
Katić je ocijenio da je u odnosu na period nakon 2018. godine ostvaren određeni napredak u oblasti prostornog planiranja, jer su novim zakonskim rješenjima dio nadležnosti ponovo dobile lokalne samouprave.
To se, kako je naveo, prije svega odnosi na izdavanje građevinskih dozvola, izradu urbanističkih projekata i detaljnih urbanističkih planova.
Na kraju je izrazio očekivanje da će Marjan Šarec u jednom od narednih izvještaja Evropskog parlamenta ukazati na potrebu snažnijeg uključivanja lokalnih samouprava i njihove krovne organizacije u procese donošenja odluka u Crnoj Gori.